Openbaar onderzoek bij een omgevingsvergunning

Een openbaar onderzoek over een omgevingsvergunning duurt in Vlaanderen dertig dagen. In die periode kan iedereen het dossier inkijken en bezwaar indienen. Voor wie de markt volgt, is het ook het moment waarop een groter project zichtbaar wordt. De lijst hieronder komt uit onze wekelijkse editie.

Wanneer is er een openbaar onderzoek?

Een aanvraag in de gewone vergunningsprocedure krijgt een openbaar onderzoek (Omgevingsvergunningsdecreet art. 23). De vereenvoudigde procedure heeft er in principe geen. Voor stedenbouwkundige handelingen bepaalt het Omgevingsvergunningenbesluit (art. 13) wanneer die vereenvoudigde procedure geldt:

• De aanvraag past binnen een gemeentelijk of provinciaal RUP, een BPA of een niet-vervallen verkaveling. Een gewestelijk RUP staat niet in die lijst.
• Of de aanvraag blijft onder de drempels. Het gaat onder meer om gebouwen hoger dan 20 meter en, buiten industriegebied, om meer dan 500 m² bruto grondoppervlakte of meer dan 3.000 m³ brutovolume. Aanvragen die afwijken van verkavelingsvoorschriften of bepaalde afwijkingsregels van de Codex gebruiken, vallen hier niet onder.

Een groot project dat past binnen zo'n plan kan dus zonder openbaar onderzoek lopen. Omvat het project ook een vergunningsplichtige exploitatie, dan moet ook dat deel aan de voorwaarden voldoen (besluit art. 14). De gewone procedure blijft wel verplicht als de aanvraag een milieueffectrapport, een veiligheidsrapport of een passende beoordeling bevat, of als de gemeenteraad over een gemeenteweg moet beslissen (decreet art. 17, §3 en §4).

Hoe wordt het aangekondigd?

Het onderzoek begint binnen tien dagen nadat de aanvraag ontvankelijk en volledig is verklaard (besluit art. 16). De bekendmaking gebeurt minstens op drie plaatsen:

• Gele affiche. Op het terrein, langs de openbare weg, minstens A2 (art. 20).
• Website van de gemeente. Op een plek voor bekendmakingen, van de dag voor de start tot de laatste dag (art. 21).
• Gemeentehuis. Daar ligt de aanvraag dertig dagen ter inzage, analoog of digitaal (art. 24).

In bepaalde gevallen komen daar een publicatie in een dag- of weekblad, een individuele kennisgeving of een informatievergadering bij (art. 16). De tekst vermeldt onder meer de ligging, de aanvrager en de begin- en einddatum (art. 18).

Een dossier inkijken in het Inzageloket

Het Inzageloket hoort bij het Omgevingsloket en toont aanvragen in openbaar onderzoek of in de beroepstermijn. U zoekt op gemeente, adres, projectnaam of projectnummer. Dat nummer begint met OMV en staat op de gele affiche. Bij elk dossier ziet u hoelang de publieke periode nog loopt. Privacygevoelige gegevens staan er niet in.

Hoe dient u bezwaar in?

Iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon kan tijdens het onderzoek standpunten, opmerkingen en bezwaren indienen bij het college van burgemeester en schepenen. Dat kan online of per brief (besluit art. 26).

Een bezwaar gaat over een aanvraag, dus vóór de beslissing. Een beroepschrift komt erna. Wie geen bezwaar indiende, verliest daardoor niet zijn recht op beroep: het Grondwettelijk Hof vernietigde die voorwaarde in 2019 (arrest 46/2019).

Wat volgt na het onderzoek?

• Beslissing. In de gewone procedure is de termijn 105 dagen, of 120 dagen met advies van een omgevingsvergunningscommissie, vanaf de dag na de ontvankelijk- en volledigverklaring. In bepaalde gevallen, zoals een nieuw openbaar onderzoek, komt daar eenmalig zestig dagen bij. Komt er geen beslissing, dan geldt de vergunning als geweigerd (decreet art. 32).
• Wijzigingen. De aanvrager kan na het onderzoek vragen om de plannen aan te passen. De overheid moet dat toestaan. Een nieuw onderzoek is nodig als de wijziging niet tegemoetkomt aan adviezen of bezwaren, of kennelijk de rechten van derden schendt (art. 30).
• Beroep. Daarvoor geldt een termijn van dertig dagen (art. 54).

Het decreet van 17 mei 2024 schaft het onderscheid tussen gewone en vereenvoudigde procedure af, maar is hiervoor nog niet in werking. De Vlaamse overheid geeft nog geen datum en werkt aan een wijzigingsdecreet.

En in Brussel?

In Brussel gaat het om de stedenbouwkundige vergunning. Een openbaar onderzoek duurt daar volgens urban.brussels in principe 15 dagen en kan 30 dagen duren bij een effectenbeoordeling of bij verkeerswegen. Het wordt aangekondigd met rode affiches. Daarna komt het project meestal voor de overlegcommissie van de gemeente. De lopende dossiers staan op openpermits.brussels.

Deze pagina is een samenvatting en geen juridisch advies.

Bron: Omgevingsvergunningsdecreet en Omgevingsvergunningenbesluit, versies van 5 november 2026; Vlaanderen.be, openbare onderzoeken en Inzageloket; Grondwettelijk Hof, arrest 46/2019; Departement Omgeving, modulaire procedure; urban.brussels, speciale regelen van openbaarmaking.