BOPA: bouwen buiten het omgevingsplan
Een BOPA is een buitenplanse omgevingsplanactiviteit: een omgevingsvergunning om iets te doen dat het omgevingsplan niet toestaat, zonder dat het plan eerst wordt gewijzigd. Voor woningbouw is het vaak de snellere route. Omdat de besluiten als vergunning worden gepubliceerd en niet als planwijziging, zijn ze makkelijk te missen. Hieronder staan de BOPA-vergunningen voor woningen die nu lopen, daarna de procedure.
BOPA-vergunningen voor woningen die nu lopen
- Oosterterpweg fase 1, WieringerwerfHollands Kroon · vergunning buiten het plan
- Benedendorpsstraat en Violenstraat, ZeddamMontferland · vergunning buiten het plan
- Vierheemskinderenweg 2 en 4, Hazerswoude-DorpAlphen aan den Rijn · vergunning buiten het plan
- Kromme Schaft 1 en 5, HoutenHouten · vergunning buiten het plan
- Jan Voermanstraat, EdeEde · vergunning buiten het plan
- Kilvererf, BenthuizenAlphen aan den Rijn · vergunning buiten het plan
- Kromme Schaft 1, HoutenHouten · vergunning buiten het plan
- Achter Rodenrijseweg 103, Berkel en RodenrijsLansingerland · vergunning buiten het plan
- Haarstraat 117, RijssenRijssen-Holten · vergunning buiten het plan
- Molenweg/Binnenduin, NoordwijkerhoutNoordwijk · vergunning buiten het plan
- Lemmerweg, SneekSúdwest-Fryslân · vergunning buiten het plan
- Goudenregenstraat 1, DuivenDuiven · vergunning buiten het plan
- Kerkstraat 51, BuitenpostAchtkarspelen · vergunning buiten het plan
- De Vosholen fase 2Midden-Groningen · vergunning buiten het plan
- De Grote BottelDeurne · vergunning buiten het plan
- Brigidastraat 47Breda · vergunning buiten het plan
- CPO Groene Buurt, Nel KlaassenstraatArnhem · vergunning buiten het plan
- Pomplaan 1Utrechtse Heuvelrug · vergunning buiten het plan
- Steenhouwershof 5Hoogeveen · vergunning buiten het plan
- Koninginnelaan 80Nijmegen · vergunning buiten het plan
- Molenas 17-19 en SteenzolderTholen · vergunning buiten het plan
- Merovingersweg 2Eindhoven · vergunning buiten het plan
- Boschstraat 82A-84ABreda · vergunning buiten het plan
- De Bulten (ter hoogte van nr. 4)Oldebroek · vergunning buiten het plan
- Rijksweg Zuid 38Roermond · vergunning buiten het plan
- Gemeenteweg 364Staphorst · vergunning buiten het plan
- Kerkweg 70Krimpenerwaard · vergunning buiten het plan
- Vrijheidshof 1 OosterwoldeOoststellingwerf · vergunning buiten het plan
- Asserstraat 5 GietenAa en Hunze · vergunning buiten het plan
- Stationsstraat 26 WehlDoetinchem · vergunning buiten het plan
- Van Coothplein 20-24Breda · vergunning buiten het plan
- Rooseveltstraat 32 DrunenHeusden · vergunning buiten het plan
- Baljuw Veltersweg 7 OostburgSluis · vergunning buiten het plan
- De Blauwe Zoom fase 3, SchapedriftHardinxveld-Giessendam · vergunning buiten het plan
- Fort GeldersoordWestervoort · vergunning buiten het plan
- Gerrit Verhoevenstraat 16 RoermondRoermond · vergunning buiten het plan
- De Strijp, bouwplan zuidzijde BeinumDoesburg · vergunning buiten het plan
- Den Bogerd fase 9Tilburg · vergunning buiten het plan
- Jan Mulderstraat 2-12Epe · vergunning buiten het plan
- Dolderseweg 123 AZeist · vergunning buiten het plan
Bijgewerkt dinsdag 10 november 2026; de nieuwste 40 van 101. De link gaat naar de pagina van de gemeente, met de bron erbij.
De procedure
| Reguliere procedure | Uitgebreide procedure | |
|---|---|---|
| Wanneer | De hoofdregel | In aangewezen gevallen, als de aanvrager erom vraagt of ermee instemt, of als het college dat per geval besluit bij aanzienlijke gevolgen en verwachte bedenkingen |
| Beslistermijn | 8 weken (12 weken als een ander bestuursorgaan moet instemmen), eenmaal te verlengen met 6 weken | 6 maanden, eenmaal te verlengen met 6 weken |
| Ontwerp en zienswijzen | Geen ontwerp | Ontwerp ter inzage, zienswijzen tot 6 weken na publicatie |
| Rechtsbescherming | Bezwaar, daarna beroep bij de rechtbank | Beroep bij de rechtbank |
Na de rechtbank is hoger beroep mogelijk bij de Raad van State. De vergunning gaat in de regel de dag na bekendmaking gelden, of na terinzagelegging bij de uitgebreide procedure.
De rechtsbescherming verandert naar verwachting. Op grond van de Wet versterking regie volkshuisvesting (deels in werking sinds 1 juli 2026) krijgen bepaalde besluiten voor woningbouw vanaf één woning beroep in één instantie bij de Raad van State, zodra het uitvoeringsbesluit geldt. Dat is gepland voor 1 januari 2027 en nog niet vastgesteld.
Wie beslist
Het college van burgemeester en wethouders beslist op de aanvraag. De gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarin hij bindend advies geeft. Dat advies verlengt de beslistermijn niet vanzelf. De raad kan ook gevallen aanwijzen waarin participatie vooraf verplicht is als aanvraagvereiste. Het loont dus om vóór de aanvraag te kijken wat de raad in uw gemeente heeft vastgesteld.
BOPA of wijziging van het omgevingsplan
- BOPA. Geschikt voor één concreet project met een aanvrager. Sneller, en de vergunning geeft meteen toestemming.
- Wijziging van het omgevingsplan. Past beter bij een gebied of als de regels voor langere tijd moeten veranderen. De raad beslist.
De gemeente moet een blijvende BOPA binnen vijf jaar na onherroepelijk worden in het omgevingsplan verwerken. Die plicht gaat pas op 1 januari 2032 in; vergunningen die uiterlijk op 1 januari 2027 onherroepelijk zijn, moeten dan verwerkt zijn.
Deze pagina is een samenvatting en geen juridisch advies. Zie ook de uitleg van IPLO.
Elke dinsdag in uw mail: wat er in uw provincies nieuw is, deadlines eerst.